Aktualizacja · 21 listopada 2026

Lexikon

Praktyczna encyklopedia biznesu, finansów i prawa. Hasła sadzimy jako krótkie wyjaśnienia, pielęgnujemy przepisami i przykładami i zostawiamy, gdy dojrzeją — z podstawą prawną, źródłami i linkami między pojęciami.

⁘ ZASADZONE
szkic, pierwsze źródła
✣ PIELĘGNOWANE
rozbudowywane, z przypisami
❦ DOJRZAŁE
zrecenzowane, stabilne

Wszystkie hasła · 25

LX-025FINANSEKapitalizacja odsetek co to — procent składany na lokatach, w kredytach i w prawie cywilnymKapitalizacja odsetek co to: doliczanie odsetek do kapitału, od którego naliczane są kolejne. Wyjaśniamy procent składany, częstotliwość kapitalizacji na lokatach…ZASADZONE4 minLX-024BIZNESProkura samoistna co to znaczy — zakres umocowania, wpis do rejestru i odwołanieProkura samoistna co to znaczy: pełnomocnictwo handlowe, w którym prokurent działa samodzielnie, bez udziału innych osób. Wyjaśniamy zakres prokury, różnice…ZASADZONE3 minLX-023FINANSEPodatek od dywidendy — 19%, dywidendy zagraniczne, PIT-38 i zwolnienia dla spółekPodatek od dywidendy wynosi 19% i zwykle pobiera go płatnik. Wyjaśniamy rozliczenie dywidend zagranicznych w PIT-38, umowy o unikaniu podwójnego…ZASADZONE4 minLX-022FINANSEZdolność kredytowaZdolność kredytowa to ocena, czy dochód i zobowiązania pozwalają spłacać ratę. Bank inaczej waży etat i JDG, patrzy na BIK…ZASADZONE8 minLX-021PODATKIKoszty uzyskania przychodu umowa zlecenie — 20%, 50% czy faktyczne kosztyKoszty uzyskania przychodu umowa zlecenie: zwykle 20% przychodu po odjęciu składek ZUS, 50% przy prawach autorskich do limitu 120 000…ZASADZONE4 minLX-020PODATKIRyczałt ewidencjonowanyRyczałt od przychodów ewidencjonowanych to podatek od przychodu, bez odliczania kosztów. Stawkę wyznacza rodzaj działalności, a składkę zdrowotną w 2026…PIELĘGNOWANE9 minLX-019FINANSEJakie są odsetki ustawowe — rodzaje odsetek i kiedy który stosowaćJakie są odsetki ustawowe: kapitałowe, za opóźnienie, maksymalne, w transakcjach handlowych i podatkowe. Porównujemy ich funkcję, stawki w 2026 r.…ZASADZONE4 minLX-018FINANSELeasing operacyjnyW leasingu operacyjnym przedmiot zostaje u finansującego, a korzystający wrzuca raty w koszty. Przy samochodzie osobowym od 2026 r. limity…DOJRZAŁE8 minLX-017FINANSEJak obliczyć odsetki ustawowe — odsetki kapitałowe od pożyczki i nienazwanego oprocentowaniaJak obliczyć odsetki ustawowe kapitałowe: kwota × 7,25% × dni / 365. Wyjaśniamy, kiedy należą się odsetki kapitałowe, jak liczyć…ZASADZONE4 minLX-016BIZNESB2B a etatUmowa o pracę i kontrakt B2B różnią się podatkiem, składkami, kosztami i ochroną. Różnica „na rękę” bywa myląca, jeśli nie…PIELĘGNOWANE9 minLX-015FINANSEOdsetki ustawowe za opóźnienie — kiedy się należą, wezwanie do zapłaty i przedawnienieOdsetki ustawowe za opóźnienie wynoszą 9,25% rocznie i należą się bez wykazywania szkody. Wyjaśniamy, kiedy dłużnik popada w opóźnienie, jak…ZASADZONE4 minLX-014PODATKIPodwyższone koszty uzyskania przychodu — 300 zł dla dojeżdżających i 50% dla twórcówPodwyższone koszty uzyskania przychodu to 300 zł miesięcznie dla pracowników spoza miejscowości zakładu pracy i 50% kosztów autorskich do limitu…ZASADZONE4 minLX-013PODATKIKSeFKrajowy System e-Faktur to platforma Ministerstwa Finansów do wystawiania, odbierania i przechowywania faktur ustrukturyzowanych. Od 2026 r. obowiązek wchodzi etapami…DOJRZAŁE9 minLX-012FINANSEJak obliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie — wzór, przykład i zmiana stawki w trakcieJak obliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie: kwota × stawka × dni / 365. Od 5 marca 2026 r. stawka to…ZASADZONE4 minLX-011BIZNESSpółka komandytowa co to — komplementariusz, komandytariusz i podatki po zmianachSpółka komandytowa co to: spółka osobowa, w której komplementariusz odpowiada całym majątkiem, a komandytariusz do sumy komandytowej. Wyjaśniamy zakładanie, odpowiedzialność…ZASADZONE4 minLX-010PODATKIKoszty uzyskania przychodu umowa o pracę — 250 zł, 300 zł i limity przy kilku etatachKoszty uzyskania przychodu umowa o pracę: 250 zł miesięcznie, 300 zł dla dojeżdżających spoza miejscowości. Limity roczne przy kilku pracodawcach,…ZASADZONE4 minLX-009BIZNESZarząd sukcesyjny co to — jak zabezpieczyć jednoosobową firmę na wypadek śmierci właścicielaZarząd sukcesyjny co to: rozwiązanie, które pozwala prowadzić jednoosobową działalność po śmierci przedsiębiorcy, z zachowaniem NIP, umów i pracowników. Kto…ZASADZONE4 minLX-008PODATKIUmowa o dzieło a umowa zlecenie — rezultat czy staranność, ZUS, podatek i ryzykaUmowa o dzieło a umowa zlecenie: dzieło to konkretny rezultat bez składek ZUS, zlecenie to staranne działanie ze składkami i…ZASADZONE3 minLX-007BIZNESBiała lista podatników VAT wyszukiwarka — jak sprawdzić kontrahenta i rachunek bankowyBiała lista podatników VAT wyszukiwarka: jak sprawdzić kontrahenta po NIP, REGON, KRS lub numerze rachunku, zapisać potwierdzenie i uniknąć utraty…ZASADZONE4 minLX-006BIZNESOdsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych — 13,75% i rekompensataOdsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od 1 lipca 2026 r. wynoszą 13,75%. Wyjaśniamy terminy zapłaty między firmami, rekompensatę…ZASADZONE4 minLX-005BIZNESCo to jest faktoring — proste wyjaśnienie, rodzaje i koszty finansowania fakturCo to jest faktoring: sprzedaż faktury z odroczonym terminem firmie faktoringowej w zamian za szybką gotówkę. Wyjaśniamy faktoring pełny i…ZASADZONE4 minLX-004PODATKIKoszty uzyskania przychodu jak liczyć — etat, zlecenie, dzieło i działalność gospodarczaKoszty uzyskania przychodu jak liczyć: na etacie 250 lub 300 zł miesięcznie, na zleceniu i dziele 20% lub 50%, w…ZASADZONE4 minLX-003FINANSEIle wynoszą odsetki ustawowe — aktualne stawki 2026 i skąd się biorąIle wynoszą odsetki ustawowe w 2026 r.: kapitałowe 7,25%, za opóźnienie 9,25%, maksymalne 14,5% i 18,5%, w transakcjach handlowych 13,75%.…ZASADZONE4 minLX-002FINANSEOdsetki ustawowe za opóźnienie kalkulator — jak z niego korzystać i jak sprawdzić wynikOdsetki ustawowe za opóźnienie kalkulator: jakie dane wpisać, jak kalkulatory liczą dni i zmiany stóp NBP, oraz jak samodzielnie sprawdzić…ZASADZONE4 minLX-001BIZNESEBITDA co to — jak ją policzyć, do czego służy i dlaczego bywa mylącaEBITDA co to: zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją. Pokazujemy wzór, przykład liczenia, marżę EBITDA, wskaźnik dług netto/EBITDA oraz pułapki…ZASADZONE4 min

Taksonomia ogrodu

Prawo

  • Klauzule abuzywnenasiono
  • RODO w firmienasiono

Marketing

  • SEO lokalnenasiono
  • ROAS i CACnasiono

O projekcie

Lexikon to praktyczna encyklopedia biznesu, finansów i prawa — pojęcia wyjaśnione po ludzku. Zamiast chronologii bloga — sieć haseł o podatkach, firmach, kredytach, marketingu i prawie, które odsyłają do siebie nawzajem. Każde hasło ma status dojrzałości, więc wiesz, czy czytasz szkic, czy wpis po recenzji.