LEXIKON / PODATKI / PODWYŻSZONE KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU — 300 ZŁ DLA DOJEŻDŻAJĄCYCH I 50% DLA TWÓRCÓWLX-014

Hasło · Podwyższone koszty uzyskania przychodu — 300 zł dla dojeżdżających i 50% dla twórców

Podwyższone koszty uzyskania przychodu — 300 zł dla dojeżdżających i 50% dla twórców

etym.

Status
ZASADZONE
Autor
[email protected]
Zasadzone
10.11.2026
Lektura
4 min

Pod pojęciem podwyższonych kosztów uzyskania przychodu kryją się dwie różne preferencje. Pierwsza to koszty pracownicze w wysokości 300 zł zamiast 250 zł miesięcznie, dla osób mieszkających poza miejscowością zakładu pracy. Druga, znacznie bardziej opłacalna, to 50% kosztów od wynagrodzenia za przeniesienie praw autorskich, przysługująca twórcom na etacie, zleceniu i umowie o dzieło, do limitu 120 000 zł kosztów rocznie. Obie trzeba odpowiednio udokumentować, żeby urząd skarbowy ich nie zakwestionował.

Dwa rodzaje podwyższonych kosztów

RodzajWysokośćKto może skorzystaćCo jest potrzebne
Koszty dla dojeżdżających300 zł miesięcznie, 3 600 zł roczniepracownik mieszkający poza miejscowością zakładu pracyoświadczenie pracownika
Koszty autorskie50% przychodu z praw autorskichtwórcy na etacie, zleceniu, dzieleumowa z wyodrębnionym honorarium, ewidencja utworów
Koszty faktyczne dojazduwartość biletów okresowychpracownik dojeżdżający komunikacjąimienne bilety okresowe

Koszty 300 zł dla dojeżdżających

Pracownik ma prawo do kosztów 300 zł miesięcznie, jeśli jego miejsce stałego lub czasowego zamieszkania znajduje się poza miejscowością, w której jest zakład pracy, i nie otrzymuje dodatku za rozłąkę. Wystarczy złożenie pracodawcy oświadczenia, np. na formularzu PIT-2 lub w osobnym piśmie. Nie trzeba wykazywać odległości ani posiadać biletów. Przy kilku umowach o pracę obowiązuje roczny limit 5 400 zł.

Różnica wynosi 50 zł miesięcznie kosztów, czyli 600 zł rocznie. Przy stawce 12% daje to 72 zł niższego podatku w skali roku. To niewiele, ale warto pamiętać o oświadczeniu, bo pracodawca nie zastosuje kosztów 300 zł samodzielnie.

Koszty autorskie 50%

Koszty 50% przysługują przy przychodach z korzystania przez twórców z praw autorskich lub ich rozporządzania, m.in. z przeniesienia praw autorskich lub udzielenia licencji. Ustawa o PIT wymienia działalności, które się kwalifikują, m.in. twórczą działalność w zakresie programów komputerowych, architektury, badań naukowych, sztuk plastycznych, muzyki, literatury, dziennikarstwa i produkcji audiowizualnej.

Koszty liczy się od przychodu pomniejszonego o składki społeczne, jeśli są pobierane. Przykład: honorarium autorskie 8 000 zł z umowy o dzieło bez składek daje 4 000 zł kosztów i 4 000 zł dochodu. Przy kosztach 20% dochód wyniósłby 6 400 zł, więc różnica w zaliczce na podatek to 288 zł.

Limit 120 000 zł

Łączne koszty 50% ze wszystkich źródeł nie mogą przekroczyć 120 000 zł w roku podatkowym. Odpowiada to przychodowi autorskiemu rzędu 240 000 zł. Po przekroczeniu limitu od nadwyżki stosuje się zwykłe koszty: na etacie 250 lub 300 zł, a na zleceniu i dziele 20%.

Koszty autorskie zależą od tego, czy powstał utwór, a nie od stanowiska. Programista, który tworzy kod, może je mieć. Ten sam programista w części pracy poświęconej spotkaniom i administracji już nie.

praktyczna zasada

Jak udokumentować koszty autorskie

Umowa powinna wyraźnie wskazywać, że jej przedmiotem jest stworzenie utworu, a wynagrodzenie obejmuje przeniesienie praw autorskich lub licencję. Na etacie trzeba wyodrębnić część pensji przypadającą na honorarium, np. procentowo, i prowadzić ewidencję utworów: krótki opis, data, link do repozytorium lub pliku. Przy kontroli urząd sprawdza, czy utwory rzeczywiście powstały i czy proporcja honorarium do całej pensji jest realistyczna.

Zobacz też

Koszty uzyskania przychodu umowa o pracę — standardowe koszty 250 zł, limity przy kilku pracodawcach i koszty faktyczne z biletów opisujemy w tekście koszty uzyskania przychodu umowa o pracę.

Czy można łączyć obie preferencje

Na etacie tak, ale w odniesieniu do różnych części wynagrodzenia. Od części nieautorskiej pracodawca odlicza 250 lub 300 zł, a od części autorskiej 50%. Pracownik dojeżdżający może więc skorzystać z obu preferencji jednocześnie. Na zleceniu i dziele kosztów pracowniczych nie ma, więc zostaje wybór między 20% a 50% dla części autorskiej. Ogólne zasady liczenia kosztów zebraliśmy w artykule koszty uzyskania przychodu jak liczyć.

Roczny limit kosztów autorskich

Koszty autorskie 50% nie są nieograniczone. W całym roku podatkowym łączna kwota kosztów z tytułu praw autorskich i niektórych innych przychodów nie może przekroczyć 120 000 zł. W praktyce oznacza to, że preferencja obejmuje przychody autorskie do około 240 000 zł rocznie. Po przekroczeniu limitu płatnik stosuje zwykłe koszty, a przychód ponad limit jest opodatkowany w całości według skali.

Limit jest wspólny dla wszystkich źródeł. Jeśli twórca pracuje na etacie z kosztami autorskimi i jednocześnie zawiera umowy o dzieło z przeniesieniem praw, koszty z obu źródeł sumują się do jednego limitu. Płatnicy nie wiedzą o sobie nawzajem, dlatego rozliczenie nadwyżki następuje dopiero w zeznaniu rocznym i może oznaczać dopłatę podatku.

Zamknięta lista działalności twórczej

Od 2018 r. koszty autorskie przysługują tylko w zawodach i rodzajach działalności wymienionych w art. 22 ust. 9b ustawy o PIT. Lista obejmuje m.in. działalność twórczą w zakresie architektury, urbanistyki i wzornictwa, tworzenie programów komputerowych, działalność badawczo-rozwojową i naukową, działalność dziennikarską, publicystyczną i wydawniczą, twórczość artystyczną w dziedzinie muzyki, sztuk plastycznych, literatury i filmu oraz działalność wykonawczą artystów.

Kto zwykle może korzystaćKto zwykle nie może
Programista tworzący kodpracownik działu obsługi klienta
Grafik, projektant, architektosoba wykonująca czynności administracyjne
Dziennikarz, tłumacz literackispecjalista ds. sprzedaży
Naukowiec, badaczksięgowy
Ostatecznie decyduje jednak nie nazwa stanowiska, lecz faktyczny charakter pracy i to, czy jej efektem jest utwór w rozumieniu prawa autorskiego.
Opracowanie[email protected]Cytuj jako: [email protected], „Podwyższone koszty uzyskania przychodu — 300 zł dla dojeżdżających i 50% dla twórców”, w: Lexikon, 2026, LX-014.

Zobacz też