Przy umowie o pracę koszty uzyskania przychodu są stałe i wynoszą 250 zł miesięcznie, czyli 3 000 zł rocznie. Pracownik, który mieszka poza miejscowością zakładu pracy i nie dostaje dodatku za dojazdy, ma prawo do kosztów podwyższonych: 300 zł miesięcznie, 3 600 zł rocznie. Przy kilku umowach o pracę obowiązują limity roczne 4 500 zł albo 5 400 zł. Pracodawca stosuje koszty co miesiąc przy liczeniu zaliczki na podatek, a pracownik rozlicza je ostatecznie w PIT-37.
Stawki kosztów na etacie
| Sytuacja | Miesięcznie | Rocznie |
|---|---|---|
| Jedna umowa, pracownik miejscowy | 250 zł | 3 000 zł |
| Jedna umowa, pracownik dojeżdżający | 300 zł | 3 600 zł |
| Kilka umów, pracownik miejscowy | 250 zł u każdego pracodawcy | maks. 4 500 zł |
| Kilka umów, pracownik dojeżdżający | 300 zł u każdego pracodawcy | maks. 5 400 zł |
| Koszty faktyczne dojazdu | — | wartość imiennych biletów okresowych |
Limit roczny przy kilku umowach oznacza, że nawet jeśli każdy z trzech pracodawców odlicza 250 zł miesięcznie, w zeznaniu rocznym pracownik może wykazać łącznie maksymalnie 4 500 zł. Nadwyżkę trzeba skorygować w PIT-37, co może oznaczać niewielką dopłatę podatku.
Kiedy przysługują koszty 300 zł
Podwyższone koszty dotyczą pracownika, którego stałe lub czasowe miejsce zamieszkania znajduje się poza miejscowością, w której jest zakład pracy, a który nie otrzymuje dodatku za rozłąkę. Wystarczy, że pracownik złoży pracodawcy oświadczenie o miejscu zamieszkania. Nie liczy się odległość ani sposób dojazdu: osoba mieszkająca tuż za granicą miasta też ma prawo do 300 zł.
Pracodawca stosuje podwyższone koszty od miesiąca następującego po miesiącu złożenia oświadczenia. Jeśli pracownik złożył je później, różnicę za wcześniejsze miesiące może rozliczyć w zeznaniu rocznym.
Podstawowe koszty 250 zł przysługują każdemu pracownikowi, także pracującemu zdalnie. Przy kosztach 300 zł i pracy w pełni zdalnej organy podatkowe bywają ostrożne, dlatego w takiej sytuacji warto sprawdzić aktualne interpretacje.
praktyczna zasada
Koszty faktyczne z biletów
Jeśli pracownik dojeżdża komunikacją publiczną i wydaje więcej, niż wynoszą koszty ryczałtowe, może w zeznaniu rocznym wykazać koszty faktyczne. Warunek jest jeden: koszty muszą być udokumentowane imiennymi biletami okresowymi, np. miesięcznymi. Bilety jednorazowe, paliwo do własnego auta czy opłaty za parking nie są tu uwzględniane. Koszty faktyczne nie mogą przekroczyć wartości biletów na najtańszy środek transportu.
Koszty autorskie na etacie
Pracownik, który w ramach obowiązków tworzy utwory, np. programista, grafik czy dziennikarz, może mieć część wynagrodzenia objętą kosztami 50%. Umowa o pracę lub regulamin powinny określać, jaka część pensji jest honorarium za przeniesienie praw autorskich, a pracodawca powinien prowadzić ewidencję utworów. Na tę część nie stosuje się kosztów 250 lub 300 zł, tylko 50%, do łącznego limitu 120 000 zł kosztów w roku. Szczegóły wyjaśniamy w tekście podwyższone koszty uzyskania przychodu.
Zobacz też
Koszty uzyskania przychodu jak liczyć — porównanie kosztów na etacie, zleceniu, dziele i w działalności z przykładami znajdziesz w tekście koszty uzyskania przychodu jak liczyć.
Jak sprawdzić koszty w PIT-11
Po zakończeniu roku pracodawca wystawia PIT-11, w którym wykazuje przychód, zastosowane koszty, składki i pobrane zaliczki. Warto sprawdzić, czy koszty nie przekraczają limitu przy kilku pracodawcach i czy uwzględniono koszty podwyższone, jeśli przysługiwały. W usłudze Twój e-PIT dane z PIT-11 są wprowadzone automatycznie, ale koszty można zmienić przed wysłaniem zeznania. Koszty pracownicze nie mogą przekroczyć przychodu z umowy o pracę, więc przy niskich zarobkach, np. przez jeden miesiąc w roku, zostaną ograniczone do kwoty przychodu.
Ile realnie dają podwyższone koszty
Różnica między kosztami 250 zł i 300 zł wydaje się duża, ale w wypłacie wynosi zaledwie kilka złotych miesięcznie. Koszty obniżają podstawę opodatkowania, a nie sam podatek. Przy stawce 12% dodatkowe 50 zł kosztów zmniejsza zaliczkę o 6 zł miesięcznie, czyli o 72 zł w ciągu roku.
Przykład: pracownik zarabia 7 000 zł brutto. Składki na ubezpieczenia społeczne wynoszą 13,71%, czyli 959,70 zł. Przy kosztach 250 zł podstawa opodatkowania to 5 790 zł, a zaliczka po odjęciu kwoty zmniejszającej podatek 300 zł wynosi 394,80 zł, zaokrąglona do 395 zł. Przy kosztach 300 zł podstawa spada do 5 740 zł, a zaliczka do 388,80 zł, zaokrąglona do 389 zł. Składka zdrowotna nie wpływa na te wyliczenia, bo od 2022 r. nie jest odliczana od podatku.
| Element | Koszty 250 zł | Koszty 300 zł |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie brutto | 7 000 zł | 7 000 zł |
| Składki społeczne | 959,70 zł | 959,70 zł |
| Podstawa opodatkowania | 5 790 zł | 5 740 zł |
| Podatek 12% | 694,80 zł | 688,80 zł |
| Zaliczka po kwocie zmniejszającej | 395 zł | 389 zł |
Kiedy różnica jest większa
Inaczej wygląda sytuacja osób w drugim progu podatkowym, gdzie stawka wynosi 32%. Tam 50 zł kosztów daje 16 zł oszczędności miesięcznie. Znacznie większe znaczenie mają koszty autorskie 50%, które przy wyższych wynagrodzeniach potrafią obniżyć podatek o kilkaset złotych miesięcznie.