LEXIKON / PODATKI / KOSZTY UZYSKANIA PRZYCHODU UMOWA ZLECENIE — 20%, 50% CZY FAKTYCZNE KOSZTYLX-021

Hasło · Koszty uzyskania przychodu umowa zlecenie — 20%, 50% czy faktyczne koszty

Koszty uzyskania przychodu umowa zlecenie — 20%, 50% czy faktyczne koszty

etym.

Status
ZASADZONE
Autor
[email protected]
Zasadzone
17.11.2026
Lektura
4 min

Przy umowie zlecenia koszty uzyskania przychodu wynoszą standardowo 20% przychodu pomniejszonego o składki na ubezpieczenia społeczne finansowane przez zleceniobiorcę. Jeśli zlecenie dotyczy utworu i przenosi prawa autorskie, można zastosować koszty 50%, do rocznego limitu 120 000 zł kosztów. Zleceniobiorca może też w zeznaniu rocznym wykazać koszty faktyczne, jeśli są wyższe i udokumentowane. Kosztów nie stosuje się natomiast przy małych zleceniach do 200 zł opodatkowanych ryczałtem.

Jak liczy się koszty 20%

Koszty liczy się od przychodu po odjęciu składek społecznych zleceniobiorcy: emerytalnej (9,76%), rentowej (1,5%) i, jeśli jest opłacana, chorobowej (2,45%). Przy zleceniu na 3 000 zł brutto z pełnymi składkami społecznymi zleceniobiorcy (13,71%) podstawą jest 3 000 − 411,30 = 2 588,70 zł, a koszty wynoszą 20% tej kwoty, czyli 517,74 zł. Dopiero od pozostałej kwoty liczy się zaliczkę na podatek.

Gdy zleceniobiorca jest studentem lub uczniem przed 26. rokiem życia, składki ZUS nie są pobierane. Wtedy koszty 20% liczy się od całego przychodu. Osoba do 26 lat często korzysta jednak z ulgi dla młodych, która zwalnia przychód z zlecenia z podatku do limitu 85 528 zł rocznie, a w zakresie zwolnionym kosztów się nie odlicza.

SytuacjaKoszty uzyskaniaPodstawa
Zwykła umowa zlecenia20%art. 22 ust. 9 pkt 4 ustawy o PIT
Przeniesienie praw autorskich50%art. 22 ust. 9 pkt 3, limit 120 000 zł rocznie
Zlecenie do 200 zł u podmiotu, który nie jest pracodawcąbrak, ryczałt 12%art. 30 ust. 1 pkt 5a
Zlecenie z własnym pracodawcąprzychód traktowany jak ze stosunku pracyart. 12 ust. 1
Koszty faktyczne wyższe niż 20%faktyczne, w zeznaniu rocznymart. 22 ust. 9a

Koszty 50% przy prawach autorskich

Podwyższone koszty dotyczą tylko tej części wynagrodzenia, która przypada za przeniesienie lub udzielenie licencji na utwór. Umowa powinna wyraźnie wskazywać, że zleceniobiorca tworzy utwór w rozumieniu prawa autorskiego, i określać część honorarium za prawa autorskie. Samo wpisanie kosztów 50% bez twórczego charakteru pracy, np. przy przepisywaniu danych, naraża na zakwestionowanie przez urząd skarbowy.

Limit 120 000 zł dotyczy łącznie wszystkich źródeł z kosztami 50%, także z umowy o pracę. Po jego przekroczeniu nadwyżka przychodu jest opodatkowana bez preferencyjnych kosztów, choć nadal można stosować 20%.

Koszty 50% nie wynikają z nazwy umowy, tylko z tego, czy powstaje utwór. Zlecenie na pisanie artykułów może je mieć, zlecenie na roznoszenie ulotek już nie.

praktyczna zasada

Koszty faktyczne zamiast ryczałtowych

Jeśli zleceniobiorca poniósł wyższe koszty niż 20% przychodu, np. kupił materiały lub dojeżdżał własnym samochodem do zleceniodawcy, może je wykazać w zeznaniu PIT-37 zamiast kosztów zryczałtowanych. Trzeba mieć na to dowody i wykazać związek z uzyskanym przychodem. W trakcie roku płatnik i tak stosuje 20%, więc korekta następuje dopiero w zeznaniu.

Zobacz też

Umowa o dzieło a umowa zlecenie — różnice w składkach ZUS, odpowiedzialności i kosztach opisujemy w tekście umowa o dzieło a umowa zlecenie.

Małe zlecenia do 200 zł

Jeśli kwota należności z umowy zawartej z podmiotem, który nie jest pracodawcą zleceniobiorcy, nie przekracza 200 zł, płatnik pobiera zryczałtowany podatek 12% od całej kwoty. Nie stosuje się kosztów uzyskania przychodu, a przychodu nie wykazuje się w zeznaniu rocznym. Wyjątek dotyczy umów z własnym pracodawcą: wtedy opodatkowanie jest jak dla wynagrodzenia ze stosunku pracy.

Ogólne zasady liczenia kosztów, także na etacie i przy działalności, wyjaśniamy w artykule koszty uzyskania przychodu jak liczyć.

Zlecenie a ulga dla młodych

Osoby do 26. roku życia mogą korzystać z tzw. ulgi dla młodych. Przychody z umowy zlecenia i umowy o pracę są wtedy zwolnione z PIT do limitu 85 528 zł rocznie. W takiej sytuacji koszty uzyskania przychodu przestają mieć praktyczne znaczenie – skoro przychód jest zwolniony, nie ma podatku, który koszty mogłyby obniżyć. Zleceniodawca nie pobiera zaliczki na podatek, chyba że zleceniobiorca złożył oświadczenie o rezygnacji ze stosowania zwolnienia.

Koszty wracają do gry dopiero po przekroczeniu limitu. Od nadwyżki ponad 85 528 zł płatnik nalicza już zaliczki na zwykłych zasadach, z kosztami 20% albo 50% przy prawach autorskich.

Student do 26 lat bez ZUS

Jeśli zleceniobiorca jest uczniem lub studentem i nie ukończył 26 lat, umowa zlecenia nie podlega składkom ZUS. Brak składek oznacza, że koszty liczone są od całego przychodu, bez pomniejszania go o składki społeczne. Połączenie braku składek i zwolnienia z PIT sprawia, że w tej grupie wynagrodzenie brutto jest praktycznie równe kwocie netto.

Sytuacja zleceniobiorcySkładki ZUSPITZnaczenie kosztów
Student do 26 latbrakzwolniony do limitubrak
Osoba do 26 lat, nie studenttakzwolniony do limitubrak
Osoba po 26. roku życiatak12% lub 32%koszty 20% lub 50%

Zobacz też