EBITDA to skrót od angielskiego earnings before interest, taxes, depreciation and amortization, czyli zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją. Pokazuje, ile firma zarabia na podstawowej działalności, zanim uwzględni się sposób finansowania, obciążenia podatkowe i księgowe rozłożenie kosztów inwestycji w czasie. Analitycy, banki i inwestorzy używają jej do porównywania spółek i oceny zdolności do obsługi długu. Nie jest to jednak miara gotówki ani zysku, który zostaje dla właścicieli.
Jak policzyć EBITDA
Najprościej wyjść od zysku operacyjnego (EBIT) i dodać do niego amortyzację: EBITDA = EBIT + amortyzacja. Można też liczyć od dołu rachunku zysków i strat: zysk netto + podatek dochodowy + koszty odsetek − przychody odsetkowe + amortyzacja. W polskich sprawozdaniach amortyzację znajdziesz w rachunku przepływów pieniężnych albo w kosztach według rodzaju.
| Pozycja | Kwota (tys. zł) |
|---|---|
| Przychody ze sprzedaży | 12 000 |
| Koszty operacyjne bez amortyzacji | −9 600 |
| Amortyzacja | −800 |
| Zysk operacyjny (EBIT) | 1 600 |
| EBITDA (EBIT + amortyzacja) | 2 400 |
| Marża EBITDA | 20% |
W przykładzie firma ma 12 mln zł przychodu i 2,4 mln zł EBITDA, co daje marżę EBITDA na poziomie 20%. Marża pozwala porównywać firmy różnej wielkości w tej samej branży. W handlu typowe marże są niskie, w oprogramowaniu czy telekomunikacji znacznie wyższe.
Do czego służy EBITDA
Pierwsze zastosowanie to porównania. Dwie spółki z tej samej branży mogą mieć zupełnie różny zysk netto, bo jedna jest finansowana kredytem, a druga kapitałem własnym, albo mają inne stawki amortyzacji. EBITDA usuwa te różnice i pokazuje rentowność samej działalności.
Drugie zastosowanie to ocena zadłużenia. Banki i obligatariusze patrzą na wskaźnik dług netto / EBITDA, który mówi, ile lat zajęłaby spłata długu z bieżących wyników. Wartość do około 2–3 uchodzi zwykle za bezpieczną, choć zależy od branży. Kowenanty w umowach kredytowych często wprost ograniczają ten wskaźnik.
Trzecie zastosowanie to wycena. Przy transakcjach kupna i sprzedaży firm używa się mnożnika EV/EBITDA, czyli wartości przedsiębiorstwa (kapitalizacja plus dług netto) do EBITDA. Mnożnik pozwala szybko oszacować, czy cena jest wysoka na tle podobnych transakcji.
EBITDA pokazuje, ile firma zarabia, zanim zapłaci bankowi, fiskusowi i za odtworzenie maszyn. Wszystkie trzy rachunki trzeba jednak kiedyś uregulować.
praktyczna zasada
Dlaczego EBITDA bywa myląca
EBITDA pomija nakłady inwestycyjne. Firma, która co roku musi wydawać dużo na nowe maszyny, może mieć wysoką EBITDA i jednocześnie brak wolnej gotówki. Pomija też zmiany w kapitale obrotowym: rosnące należności od klientów czy zapasy pochłaniają pieniądze, choć nie wpływają na wynik. Dlatego obok EBITDA warto patrzeć na przepływy pieniężne z działalności operacyjnej i wolne przepływy pieniężne (FCF).
Skorygowana EBITDA
Spółki często publikują skorygowaną EBITDA, z której usuwają zdarzenia jednorazowe, np. koszty restrukturyzacji czy odpisy. Korekty bywają uzasadnione, ale też dowolne. Przy czytaniu raportów warto sprawdzić, co dokładnie wyłączono i czy „jednorazowe” koszty nie powtarzają się co roku. EBITDA nie jest kategorią zdefiniowaną w polskiej ustawie o rachunkowości ani w MSSF, więc każda spółka może liczyć ją nieco inaczej.
Zobacz też
Podatek od dywidendy — z EBITDA nie da się wypłacić dywidendy, wypłaca się ją z zysku netto. Jak opodatkowane są wypłaty dla wspólników i akcjonariuszy, wyjaśniamy w tekście podatek od dywidendy.
EBITDA w małej firmie
W małych firmach EBITDA przydaje się przy rozmowach z bankiem o kredycie inwestycyjnym i przy sprzedaży biznesu. Jeśli właściciel wypłaca sobie wynagrodzenie poniżej rynkowego albo prowadzi przez firmę wydatki prywatne, kupujący skoryguje EBITDA, zanim zastosuje mnożnik. Rzetelne rozdzielenie kosztów prywatnych i firmowych podnosi więc wycenę bardziej niż jakiekolwiek zabiegi księgowe.
EBITDA na przykładzie
Najłatwiej zrozumieć EBITDA na liczbach. Załóżmy, że niewielka firma produkcyjna ma za rok następujące wyniki (dane poglądowe).
| Pozycja | Kwota |
|---|---|
| Przychody ze sprzedaży | 5 000 000 zł |
| Koszty operacyjne bez amortyzacji | 4 200 000 zł |
| EBITDA | 800 000 zł |
| Amortyzacja | 300 000 zł |
| EBIT (zysk operacyjny) | 500 000 zł |
| Odsetki od kredytów | 120 000 zł |
| Zysk brutto | 380 000 zł |
| Podatek CIT (9%) | 34 200 zł |
| Zysk netto | 345 800 zł |
| Z tej tabeli widać, dlaczego EBITDA może wyglądać atrakcyjnie: wynik 800 000 zł jest ponad dwa razy wyższy niż zysk netto. Amortyzacja odzwierciedla jednak realne zużycie maszyn, które za kilka lat trzeba będzie wymienić, a odsetki to gotówka wypływająca z firmy co miesiąc. |
Dług netto do EBITDA
W umowach kredytowych banki często stosują wskaźnik dług netto/EBITDA, czyli zadłużenie odsetkowe pomniejszone o gotówkę, podzielone przez roczną EBITDA. Wskaźnik pokazuje, ile lat firma potrzebowałaby na spłatę długu z wyniku operacyjnego, gdyby przeznaczała na to całą EBITDA. W wielu branżach poziom do około 3 uznaje się za bezpieczny, a przekroczenie limitu zapisanego w umowie (tzw. kowenantu) może skutkować podwyższeniem marży lub żądaniem dodatkowego zabezpieczenia. Bezpieczny poziom zależy jednak od branży i stabilności przepływów, więc zawsze warto czytać go w kontekście konkretnej umowy.